Deizm

 

Pogląd filozoficzno-teologiczny zakładający, że:

  1. Bóg bądź to stworzył świat, bądź odegrał w jego początkach role "pierwszego poruszyciela",

  2. ustalili (w każdym z tych przypadków) prawa, wg których cala rzeczywistość miała sie rozwijać,

  3. nie ingeruje od tamtej pory ani w bieg historii naturalnej, ani w dzieje człowieka.

W następstwie powyższych założeń deizm odrzucił opatrzność Bożą i objawienie, przyjmując co najwyżej tylko te jego cześć, która jest zgodna z naturalnymi, racjonalnymi zasadami moralności. Przeczył tez boskości Chrystusa, potrzebie istnienia Kościoła, tezie o dominacji chrzescijanstwa nad innymi wyznaniami. Postulował reinterpretacje cudów w duchu naturalizmu. Propagował idee religii naturalnej, zgodnej z rozumem.

Deizm powstał w XVII w. w Anglii, skąd trafił do Francji, stając sie jednym z podstawowych składników światopoglądu oświeceniowego. Jego klasyczny wykład zawiera dzieło J. Tolanda "Christianity not Misterious" (1696). Najbardziej znanymi deistami byli J. Locke i Voltaire, a pod wpływem tego poglądu znajdowali sie m.in.: J.J. Rousseau, I. Kant, G.E. Lessing, B. Franklin, G. Washington, T. Jefferson, S. Staszic i J. Sniadecki.

Deiści nie idą droga fundamentalnych wierzeń większość religii, twierdzących, iż Bóg objawił sie ludzkości za pomocą pism takich jak Biblia, Koran, i innych dziel religijnych.

Nie zgadzają się także z Ateistami twierdzącymi, iż Bóg nie istnieje.

Uważają swoją wiarę za naturalną religię, będącą w kontraście do religii opierających się na niby-objawieniu danym przez Boga, a także do religii podstępnie stworzonych przez ludzi.

Deiści twierdzą, iż jeśli wszystko, co istnieje ma swojego twórcę, to tym samym wszechświat sam w sobie musiał być stworzony przez Boga.

 

<< Religie, wyznania, sekty - menu